Genelde verilen rakam ne kadar azsa bulmacanın o kadar zor olduğu düşünülür. Pek güvenilir bir ölçü değil. Bir bulmacayı zorlaştıran şey kaçınamadığın en zor adımdır; aynı sayıda verilen rakamı olan iki bulmaca çok farklı adımlar isteyebilir.
Verilen rakam sayısı neden iyi bir ölçü değil
Her seviyeden 60 bulmaca üretip verilen rakamları saydık. Zor bulmacalarda 24 ile 27, Çok zor bulmacalarda 22 ile 26 arası çıktı: iki aralık çakışıyor. 25 verilen rakamlı bir bulmaca ikisinden biri olabilir ve yalnızca sayıya bakarak hangisi olduğunu anlayamazsın.
Bir de taban var. Tek çözümlü bir sudoku en az 17 verilen rakam ister; bu, 2012'de bilgisayarla bütün olasılıklar taranarak kanıtlandı. Rakamları tek tek silerek yapılan bulmacalar bu sınıra nadiren yaklaşır. Bu yüzden yirmilerin ortasından sonra sayı artık pek düşmez, zorluk ise artmaya devam eder.
Bunun yerine neyi ölçüyoruz
Her yeni bulmacayı, sana ipucu veren motorun ta kendisi çözer. Dikkatli bir insan gibi çalışır: her adımda önce en kolay tekniği dener, daha kolayı işe yaramadığında ancak daha zoruna geçer. Seviye, o çözümün gerektirdiği en zor tekniktir.
| Seviye | Eklediği teknikler · örneğimizdeki verilen rakam |
|---|---|
| Kolay | Naked Single · 44 |
| Orta | Hidden Single (blok), Hidden Single (çizgi) · yaklaşık 30 |
| Zor | Naked Pair, Hidden Pair · 24–27 |
| Çok zor | Pointing Pair, Box/Line Reduction, Naked Triple, Hidden Triple · 22–26 |
| Uzman | X-Wing, Y-Wing, Simple Colouring, Swordfish · 22–26 |
Her seviye altındakilerin hepsini içerir. Uzman bir bulmaca da yol boyunca Single'lara ve ikililere ihtiyaç duyar; onu en üste taşıyan, içindeki en zor tek adımdır.
Zor bulmacaları asıl ne belirledi
Aynı örnekte her bulmacanın en zor adımının hangi teknik olduğunu da kaydettik. Çok zor seviyesinde 60 bulmacanın 41'ini Pointing Pair, 14'ünü Box/Line Reduction belirledi; kalanı üçlülerle Hidden Pair'e düştü. Uzman seviyesinde 34'ünü Simple Colouring, 26'sını Y-Wing belirledi. X-Wing ve Swordfish bu seviyeye ait, ama o 60 bulmacanın hiçbirinde belirleyici adım olmadılar.
Yani Çok zor sana duvar gibi geliyorsa önce Pointing Pair'i öğren. Uzman seviyesinde balık desenleri aramaktansa iki adaylı hücrelerden oluşan zincirleri izlemeyi öğrenmek daha çok işe yarar.
Hiçbir seviyede tahmin yok
Motor bir bulmacayı on üç tekniğiyle bitiremezse o bulmaca atılır ve yenisi üretilir. İpucunun bir sonraki adımın tekniğini her zaman söyleyebilmesi de, buradaki hiçbir bulmacanın deneme yanılma istememesi de bu yüzdendir.
Gördüğün seviye senin istediğin değil, ölçülen seviyedir. Çok zor için üretilen bir bulmaca ikililerden ötesini gerektirmiyorsa üzerinde Zor yazar.
Süre seviyeye girmez. Aynı bulmacayı biri on dakikada, biri kırk dakikada çözebilir; bulmacanın istediği adımlar aynı kalır.